الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
20
تفسير مجمع البيان (فارسى)
2 - شوهر با وى به صورت معمولى نزديك گردد . 3 - با عقد صحيح و دائمى با او ازدواج كرده باشد . 4 - شوهر دوم بالغ باشد . 5 - پس از طلاق شوهر دوم و تمام شدن عده باشد . و در كيفيت محلل ( به شوهر دوم اصطلاحاً « محلل » ميگويند ) نيز سه قول است : 1 - اگر منظور از ازدواج به شوهر دوم تنها حلال شدن ازدواج به شوهر اول باشد اين عقد باطل است و ازدواج با شوهر اول هم چنان به حرمت خود باقى است . اين عقيده از مالك ، اوزاعى ، ثورى و ابن يوسف است . دليل اين دسته ، روايت : « لعن المحلل و المحلل له » يعنى خدا محلل و آنكه براى او حلال مىشود لعنت كند . 2 - اگر در عقد شرط نكند حليت براى شوهر اول را عقد صحيح است ولى اگر شرط كند شافعى ميگويد چون شرط ، فاسد است عقد هم فاسد مىشود ولى ابو حنيفه معتقد است كه شرط ، فاسد است ولى عقد صحيح مىباشد و مذهب اهل عراق نيز همين است . محمد معتقد است در اين فرض عقد نكاح صحيح است ولى به شوهر اول حلال نميگردد . ضمناً اينكه ميفرمايد « فَلا تَحِلُّ لَهُ مِنْ بَعْدُ حَتَّى تَنْكِحَ زَوْجاً غَيْرَهُ » دليل است كه اين ازدواج دوم بدون اجازه ولى هم جائز است زيرا نسبت ازدواج به خود زن داده شده است نه بولى .